Maria Es over haar werk.

“Mijn kunst is complex, niet gemakkelijk te duiden en voor sommigen chaotisch en onberekenbaar. De talrijke stijlwisselingen maken het er niet makkelijker op om toegang te krijgen tot waar het in mijn kunst werkelijk om gaat. Twee belangrijke onderwerpen vormen voor mij de kern en verklaren waarom mijn werk is zoals het is”.

- De identiteit van de vrouwelijke energie
- Het nieuwe archetype “ONYVA” de gaande vrouw

“Mijn overtuiging dat vrouwen anders vormgeven en andere verbanden leggen dan mannen, deed mij na 2 jaar les aan de kunstacademie te Maastricht, besluiten de academie voortijdig te verlaten. Destijds in 1981, waren er alleen mannelijke docenten waarvan ik les had. Op zoek naar een eigen identiteit in de schilderkunst had ik behoefte aan een referentiekader en aan discussie. Dat laatste was niet mogelijk. Debet hieraan was een eeuwenlange traditie van de leidende, mannelijke rol in de geschiedenis van de beeldende kunst. Tot in de 19e eeuw waren vrouwelijke kunstenaars op één hand te tellen. Als vrouwen al tot de invloedrijke kunstenaars behoorden, bestond hun werk veelal uit typisch vrouw-gerelateerde kunstwerken: kinderen, bloemen of zoetsappige taferelen.
Een ander opvallend feit was, dat de vrouw als metafoor - als archetype - in het werk van de mannelijke kunstenaar wèl veelvuldig voorkwam. Zoals: de muze, de maagd, de moeder, de heks, de verleidster, de gerechtigheid (Vrouwe Justitia), de priesteres en de wijze vrouw. Opvallend ook was de discrepantie tussen de verbeelde werkelijkheid in de schilderijen van mannen en de feitelijke macht die vrouwen in het dagelijkse leven hadden. De macht van vrouwen was destijds zeer gering dan wel nihil.

Het begin van mijn zoektocht in de beeldende kunst bestond uit het ontrafelen van het door mannen bedachte arche-type: modelpatronen bedacht om de ongrijpbare vrouwelijke energie in zijn greep te houden. Ging ik bij mijzelf te rade, dan kon ik herkenning vinden in elk van de genoemde archetypische rolpatronen. Te samen zou je denken moest dit een aardige weergave zijn van mijn vrouwelijke identiteit. Maar ook hier voelde ik een groot hiaat, de grote onbekende, ontbrekende factor.

Voor mij was het verlaten van de kunstacademie, destijds de enige mogelijkheid om mij als beeldend kunstenaar verder te ontwikkelen.

Na 15 jaar schilderen manifesteert zich in 1996 in één van mijn schilderijen de 'ONYVA' figuur. Dit voor mij nieuwe archetypische beeld, is de langgezochte ontbrekende factor: de gaande vrouw, de voortdurend onderweg-zijnde-vrouwelijke energie.

“De naam ONYVA is een samenvoeging van het Franse on y va (men gaat). Niet de ratio maar een eigen innerlijke logica, bepaalt waarheen. Nieuwsgierigheid, moed en wilskracht zijn de enige noodzakelijke voorwaarden. De vrouw, die het leven als een grote jungle ervaart waarin gejaagd, geroofd en gedood wordt. Een energie die niet zoals de mannelijke energie van A naar Z leeft. Vrouwelijke energie leeft in gesloten kringen. Bezit het vermogen uit deze kring te stappen om vervolgens geheel nieuwe cirkels en patronen te laten ontstaan. Zij is in staat zichzelf telkens volledig te vernieuwen. Deze wijze van existeren biedt de mogelijkheid op elk kruispunt het leven 90 of zelfs 180º te keren zonder zelfverlies en totale anarchie. De geheel verstoorde machtsverhoudingen in onze wereldorde en de ‘nomadische’ trek van de moderne mens doet een sterk appèl op deze vrouwelijke energie. De gaande vrouwelijke energie ontleent haar kracht aan de wijze waarop zij verbanden legt en daarmee voorwaarden schept om een geheel nieuwe wereldorde tot stand te laten komen. Het is belangrijk deze energie te kennen. Dit nieuwe archetype.